Ongezonde woningen

Ongezonde woningen

De Universele Verklaring van de Rechten van de Mens bepaalt dat eenieder recht heeft op een levensstandaard die hoog genoeg is voor de gezondheid en het welzijn van zichzelf en zijn gezin, waaronder inbegrepen huisvesting.
En onze Grondwet bepaalt dat "ieder het recht heeft een menswaardig leven te leiden”.

Onze wetten, decreten en regels moeten, rekening houdend met de overeenkomstige verplichtingen, dan ook de economische, sociale en culturele rechten waarborgen en daar hoort onder meer ook het recht op een fatsoenlijke woning bij.

Welke wetten en reglementen bestaan er om de strijd aan te binden tegen onbewoonbare, ongezonde woningen ?

Op het gemeentelijke vlak

Om te strijden tegen ongezonde woningen kan een gemeente kiezen voor :

  • een specifiek politiereglement ;
  • een algemene politiereglement waarin bepalingen inzake de onbewoonbaarheid van woningen zijn opgenomen ;
  • een gemeentelijk stedenbouwkundig reglement en
  • een belastingsreglement met betrekking tot krotwoningen.

Wanneer een woning een gevaar voor de openbare veiligheid of gezondheid betekent, kan de burgemeester saneringswerken bevelen, het pand tijdelijk onbewoonbaar verklaren of werken laten uitvoeren op kosten van de eigenaar en zelfs overgaan tot de sloop van het pand. Een gemeente kan ook klacht indienen bij de gewestelijke inspectiediensten. En indien nodig kunnen die een boete opleggen of de eigenaar aanmanen om de werken uit te laten voeren.

Op het gewestelijke vlak

Om te kunnen voldoen aan de voorschriften van de Grondwet hebben de drie Gewesten van het land regels opgesteld die gebundeld zijn in een Wooncode of een Huisvestingcode. Het doel was de strijd tegen onbewoonbare woningen en tegen het tekort aan woningen op basis van minimale kwaliteitscriteria aanbinden.

De Vlaamse wooncode bepaalt dat op de volgende vlakken elke woning moet voldoen aan de elementaire veiligheids-, gezondheids- en woonkwaliteitsvereisten :

  • de oppervlakte van de woongedeelten, rekening houdend met het type van woning en de functie van het woongedeelte ;
  • de sanitaire voorzieningen, met name de aanwezigheid van een goed functionerend toilet in of aansluitend bij de woning en een wasgelegenheid met stromend water, aangesloten op een afvoerkanaal zonder geurhinder te veroorzaken in de woning ;
  • enz.

Krachtens de Brusselse Huisvestingcode moeten de woningen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest voldoen aan de vereisten inzake :

  • elementaire veiligheid (minimale normen inzake de stabiliteit van het gebouw, elektriciteit, gas, verwarming en rioleringen) ;
  • elementaire gezondheid (minimale normen met betrekking tot de vochtigheid, toxische materialen enz.)
  • elementaire uitrustingen (koud water, sanitaire installaties...)

Krachtens de Waalse Huisvestingcode moet elke huurwoning voldoen aan minimale gezondheidsvereisten met betrekking tot de stabiliteit, de afdichting, de elektriciteits- en gasinstallaties, de verluchting, de natuurlijke verlichting, de sanitaire voorzieningen en de verwarmingsinstallatie, de indeling en de afmetingen van de woning (met name afhankelijk van de samenstelling van het gezin dat erin woont) en de circulatie op vloeren en trappen.

Anderzijds zal vanaf 1 januari 2008 een nieuw besluit van de Waalse Regering (besluit van 30 augustus 2007 van de Waalse Regering tot vaststelling van de minimale gezondheidsnormen, de overbevolkingsnormen ....Belgisch Staatsblad van 30 oktober 2007) de minimale gezondheidsvereisten vastleggen. Begripsomschrijvingen wat betreft kamers, woonvertrekken, bruikbare of bewoonbare oppervlakten worden ingevoerd of gemoduleerd. De nieuwe wettekst zal een onderscheid maken tussen bestaande woningen, nog te bouwen woningen, woningen die al dan niet in aanmerking komen voor steun van het gewest.

Wat gedaan als het probleem van een onbewoonbare woning zich voordoet ?

Voor de huurder :

Als een woning die als hoofdverblijfplaats dient, niet voldoet aan de elementaire vereisten inzake veiligheid, gezondheid en bewoonbaarheid kan de huurder :

  • de ontbinding van de huurovereenkomst eisen en eventueel een schadeloosstelling of
  • eisen dat er werken worden uitgevoerd om aan deze voorwaarden te voldoen. In afwachting van die werken kan de vrederechter een vermindering van de huursom toestaan.

Voor de verhuurder :

Voor een huurovereenkomst ondertekend sinds 18 mei 2007 schrijft de wet met een dwingende wetsbepaling (betekent dat niets anders overeengekomen kan worden) voor dat de verhuurder alle herstellingen uitgezonderd de herstellingen van huurschade voor zijn rekening moet nemen. Die kunnen bij koninklijk besluit worden bepaald. Als er schade wordt vastgesteld die niet in de plaatsbeschrijving bij de intrede in het pand voorkomt, dient de huurder deze te herstellen tenzij de schade is veroorzaakt door verval, bouwvalligheid, overmacht of door normaal gebruik. Laatste rechtsmiddel : de vrederechter.